Tek Temsilcilik (KKDİK Md. 9)
Türkiye dışındaki imalatçı adına Tek Temsilci olarak kayıt ve süreç yönetimi: atama, üreticinin Türkiye'ye gönderdiği toplam hacim üzerinden kayıt, ithalatçıların alt kullanıcı olarak bildirilmesi ve yıllık sürdürme.
Nedir
KKDİK, Türkiye'de yerleşik olmayan bir imalatçının, ithalatçı yükümlülüklerini yerine getirmek üzere Türkiye'de yerleşik bir kişiyi Tek Temsilci olarak atamasına izin verir. Atama yapıldığında o imalatçının Türkiye'deki ithalatçıları alt kullanıcı sayılır ve kendi adlarına kayıt yükümlülükleri doğmaz; kayıt, imalatçının Türkiye'ye gönderdiği toplam miktar üzerinden Tek Temsilci tarafından yapılır. Tek Temsilci, maddeye ve kullanımına ilişkin yeterli bilgiye sahip olmalı, ithal edilen miktarların ve müşterilerin kaydını sürekli tutmalıdır.
SEA tarafında durum farklıdır: sınıflandırma ve etiketleme bildiriminde "Tek Temsilci" kavramı yoktur. İthalatçı, yükümlülük kendisinde kalmak üzere, yurt dışı firmanın bir akitle belirlediği Türkiye'de yerleşik temsilcisi aracılığıyla bildirebilir. İki yönetmelik arasındaki bu fark, sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Hangi mevzuattan doğar
| Mevzuat | Resmî Gazete | Bu hizmetle ilgisi |
|---|---|---|
| KKDİK Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik |
23 Haziran 2017 · 30105 (Mükerrer) | Md. 9/1 · Md. 9/2 · Md. 9/3 · Md. 5 |
| SEA Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik |
11 Aralık 2013 · 28848 (Mükerrer) | Md. 41/4 |
Mevzuat sayfasında tarihler, değişiklikler ve resmî metin bağlantıları →
Tek Temsilci olunca ne değişir
| Kendi adına kayıt | Tek Temsilci olarak kayıt | |
|---|---|---|
| Kayıt yapılır mı | Evet, ithalatçı kendi adına | Evet — kalkmaz, Tek Temsilci'ye geçer |
| Hangi miktar için | İthalatçının kendi ithalatı | Üreticinin Türkiye'ye gönderdiği toplam |
| Diğer ithalatçılar | Kendi kayıtlarını yapar | Yapamaz — alt kullanıcı olurlar |
| Üretici bilgisi | Dosyada zorunlu değil | Dosyanın ayrılmaz parçası — kimlik, adres, menşe |
| Ek yükümlülük | Yok | İthal miktar ve müşteri kayıtlarının sürekli tutulması |
Atama yazısında bulunması zorunlu olanlar
Atama yazısı bu bilgileri taşımazsa Bakanlık nezdinde geçerli sayılmaz.
- Atamayı yapanın imalatçı olduğunun açıkça belirtilmesi — dağıtıcı veya aracı atayamaz
- KKDİK'e açık atıf ve "ithalatçı yükümlülüklerini yerine getirmek üzere" ifadesi
- Atanan tarafın tam kimliği — unvan, adres, vergi numarası
- Kapsanan maddeler — ad, CAS/EC numarası
- Üreticinin Türkiye'ye yıllık toplam ihracat miktarı — tonaj bandı bu rakamla belirlenir
- Üreticinin, aynı tedarik zincirindeki diğer ithalatçıları bilgilendireceği taahhüdü
- Tarih, yetkili imza ve firma kaşesi
Ne yapıyoruz
- Uygunluk değerlendirmesi: Tek Temsilcilik bu tedarik zincirinde fayda sağlıyor mu, toplam hacim hangi banda düşüyor
- Atama sözleşmesi ve üreticiye İngilizce atama şablonu; üretici koordinasyonu
- Aynı üreticiden ithalat yapan diğer firmaların tespiti ve alt kullanıcı bildirimi
- Üreticinin toplam hacmi üzerinden ön-MBDF, geçici kayıt ve kayıt dosyası
- Yıllık sürdürme: ithal miktar ve müşteri defteri, güvenlik bilgi formu güncelliği, alt kullanıcı yazışmaları, kayıt güncellemeleri
- SEA bildirimlerinin ithalatçı adına, yükümlülük ayrımı korunarak yürütülmesi
Kimleri ilgilendirir
- Türkiye'ye birden fazla ithalatçı üzerinden ürün gönderen yurt dışı üreticiler
- Üreticisinin Türkiye pazarındaki konumunu korumak isteyen münhasır distribütörler — ticari münhasırlık yazısı Tek Temsilci ataması değildir
- Kayıt yükümlülüğünün kendisinde değil üreticide olmasını isteyen ithalatçılar
Ne teslim edilir
- Atama sözleşmesi ve üreticiye atama şablonu
- Tek Temsilci sıfatıyla sunulmuş kayıt dosyası ve kayıt numarası
- Alt kullanıcı bildirim yazıları
- Yıllık miktar ve müşteri defteri
Mevzuattaki dayanağı
| Mevzuat | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| KKDİK | Md. 9/1 | Türkiye dışındaki imalatçı, ithalatçı yükümlülükleri için Türkiye'de yerleşik Tek Temsilci atayabilir |
| KKDİK | Md. 9/2 | Tek Temsilci maddeyi ve kullanımını bilir; ithal miktar ve müşteri bilgilerini güncel tutar |
| KKDİK | Md. 9/3 | Aynı tedarik zincirindeki ithalatçılar alt kullanıcı sayılır; imalatçı ithalatçıları bilgilendirir |
| SEA | Md. 41/4 | İthalatçı, yükümlülük kendisinde kalarak, yurt dışı firmanın Türkiye'deki temsilcisi aracılığıyla bildirebilir — SEA'da Tek Temsilci kavramı yoktur |
| KKDİK | Md. 5 | Üçüncü taraf temsilci — veri ve maliyet paylaşımında kimlik gizliliği; Tek Temsilci ile karıştırılmamalı |
Madde atıfları resmî metinden okunarak yazılmıştır; yasal görüş niteliğinde değildir. Firmaya özel değerlendirme ayrıca yapılır.
İlgili tarihler
| Tarih | Ne | Kapsam |
|---|---|---|
| 30 Eylül 2026 | Geçici kayıt son günü — bireysel, lider ve üye ÇŞİDB duyurusu (Mart 2026) · Usul ve Esaslar Md. 10 | Tonajdan bağımsız. 30 Eylül sonrasında yeni imal/ithal edilecek maddede kayıt numarası imalat/ithalattan önce alınır; geçici kayıt numaraları denetlenir. |
| 31 Aralık 2026 | 1. kademe tam kayıt KKDİK Geçici Md. 2 (RG 32408) | Yılda 1.000 ton ve üzeri · CMR Kategori 1A/1B için 1 ton ve üzeri · sucul akut/kronik kategori 1 için 100 ton ve üzeri |
Sınırlar
Tek Temsilcilik kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz, taşır ve çoğu zaman büyütür: kayıt üreticinin toplam hacmi üzerinden yapılır ve toplam bir tonaj bandı sınırını aşıyorsa hiçbir ithalatçının tek başına karşılaşmayacağı veri seti devreye girer. Bu yüzden karar hesapla verilir. Türkiye'ye ürünü yalnız tek bir ithalatçı getiriyorsa Tek Temsilcilik genellikle ek fayda sağlamaz.
Sık sorulanlar
Tek Temsilci nedir, ne işe yarar?
Türkiye dışında yerleşik bir imalatçı, Türkiye'de yerleşik bir kişiyi ithalatçı yükümlülüklerini yerine getirmek üzere Tek Temsilci olarak atayabilir. Atandığında o imalatçının Türkiye'deki ithalatçıları alt kullanıcı sayılır ve kayıt yükümlülükleri doğmaz; kayıt, imalatçının Türkiye'ye gönderdiği toplam miktar üzerinden Tek Temsilci tarafından yapılır.
KKDİK Md. 9/1 · Md. 9/3
Üreticimiz Türkiye'de Tek Temsilci atarsa ne olur?
İthalatçı alt kullanıcı sayılır ve kendi adına kayıt yükümlülüğü doğmaz. Süreç bu sorunun cevabıyla başlamalıdır: üreticinizin Tek Temsilcisi varsa yapacağınız iş, alt kullanıcı olduğunuzun dayanağını (temsilcinin sizi sisteme bildirmesi) edinmek ve geçici kayıt numaranızı almaktır. Muafiyet maddeye değil, o üreticinin tedarik zincirine bağlıdır.
KKDİK Md. 9/3
Üreticimizin Türkiye temsilcisiyiz, münhasır satıcılık yazımız var. Kayıt gerekir mi?
Gerekir. Ticari münhasır satıcılık (exclusive agent / distributor) yazısı, KKDİK'teki Tek Temsilci ataması değildir: satış hakkı verir, kimyasal mevzuata atıf yapmaz ve kayıt yükümlülüğüne etki etmez. İthalatçı sıfatınız sürer, kayıt sizde kalır. Tek Temsilci olmayı seçerseniz kayıt ortadan kalkmaz, büyür: kendi ithalatınız için değil, üreticinin Türkiye'ye gönderdiği toplam miktar için kayıt yapar ve müşteri kayıtlarını sürekli tutarsınız.
KKDİK Md. 9/1 · Md. 9/2 · Md. 9/3
Tek Temsilci ataması maliyeti düşürür mü?
Şart değil — artırabilir de. Tek Temsilcilik bir maliyet düşürme aracı değil, konsolidasyon aracıdır: hacimler tek kayıt ettirende toplanır. Toplam bir tonaj bandı sınırını aşıyorsa, hiçbir ithalatçının tek başına karşılaşmayacağı veri seti ve deneyler devreye girer. Cevap iyi/kötü değil, hesaplanabilirdir; önce toplam hacmin hangi banda düşeceği hesaplanır.
KKDİK Md. 9/3 · Md. 7/1 · Ek-8
Adımız Bakanlık evraklarında geçmesin istiyoruz; mümkün mü?
Kısmen — ve soru genellikle yanlış kurulur. Üçüncü taraf temsilci, veri ve maliyet paylaşımı görüşmelerinde kimliğinizi diğer katılımcılardan gizler, Bakanlıktan değil. Kayıt ettiren yine sizsiniz ve sorumluluk sizde kalır.
KKDİK Md. 5
Önce toplam hacmi hesaplayalım, sonra karar verelim
Üreticinizin Türkiye'ye gönderdiği toplam miktar ve diğer ithalatçıların varlığı, Tek Temsilciliğin fayda sağlayıp sağlamayacağını belirler. Bu hesap ücretsizdir.
Tek Temsilcilik için görüşme isteyin → WhatsAppBu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve yasal görüş niteliğinde değildir. Mevzuat atıfları KKDİK (RG 30105), SEA (RG 28848) ve ilgili usul ve esaslar metinlerine aittir.